Phức cảm Oedipus / Oedipus complex

PHỨC CẢM OEDIPUS / OEDIPUS COMPLEX

Một thuật ngữ then chốt trong phân tâm học, dùng để xây dựng lý thuyết về quá trình đứa trẻ (xấp xỉ từ ba đến năm tuổi) chuyển từ quan hệ hai-ngôi với người mẹ sang quan hệ ba-ngôi có người cha như một hình tượng quyền uy. Nếu đứa trẻ không vượt qua giai đoạn chuyển tiếp này một cách đúng đắn, điều đó sẽ là một trong những nguồn cơn quan trọng của bệnh lý tâm thần ở tuổi trưởng thành. Freud đặt tên thuật ngữ này dựa theo một thần thoại Hy Lạp, trong đó Oedipus giết cha mình rồi lấy mẹ mình làm vợ. Một phần dựa vào những gì được cho là hồi ức về trải nghiệm thời thơ ấu của chính mình, Freud lập luận rằng ban đầu đứa trẻ yêu mẹ và ghen với cha. (Trong giai đoạn hình thành lý thuyết ban đầu về phức cảm này, đứa trẻ được mặc định là bé trai.) Phần trình bày về phức cảm Oedipus được Freud bổ sung thêm bằng phần trình bày về lý thuyết tính dục thời thơ ấu. Đứa trẻ mặc định rằng mọi đứa bé đều sinh ra có dương vật. Việc người nữ không có dương vật được diễn giải như một sự trừng phạt do người cha ghen tuông giáng xuống. Vì vậy, bé trai rời khỏi mối gắn bó với mẹ, do cảm thấy bị đe dọa sẽ bị thiến. Bé gái thì ngược lại, chuyển ước muốn có dương vật thành mong muốn có một em bé.

Đọc thêm: 

Freud, S. (1910) ‘A Special Type of Choice of Object Made by Men’, in The Stan- dard Edition of the Complete Psychological Works of Sigmund Freud, Volume 11, tr. J. Strachey, London: Hogarth Press and Institute of Psychoanalysis.

—— (1924) ‘The Dissolution of the Oedipus Complex’, in The Standard Edition of the Complete Psychological Works of Sigmund Freud, Volume 19, tr. J. Strachey, Lon 

—— (1979) (1909) ‘My Views on the Part Played by Sexuality in the Aetiology of the Neuroses’, in On Psychopathology, ed. A. Richards, tr. James Strachey, Harmondsworth: Pelican Books.