Tái sản xuất văn hóa / Cultural reproduction

TÁI SẢN XUẤT VĂN HÓA

CULTURAL REPRODUCTION

ANDREW EDGAR

Thuật ngữ “tái sản xuất văn hóa” được Pierre Bourdieu (1973) đặt ra để chỉ quá trình qua đó văn hóa, và vì thế quyền lực chính trị, của giai cấp thống trị được duy trì từ thế hệ này sang thế hệ khác thông qua hệ thống giáo dục. Theo nghĩa rộng hơn, thuật ngữ này có thể được xem là làm nổi bật vấn đề làm thế nào các xã hội tiếp tục tồn tại và duy trì sự ổn định tương đối trong thời gian dài. Sự tồn tại liên tục này đòi hỏi không chỉ đơn thuần là tái sản xuất sinh học, tức là có đủ số lượng người sinh ra để thay thế những người đã qua đời hoặc rời khỏi xã hội. Văn hóa của xã hội đó cần được chuyển giao cho thế hệ kế tiếp. Tái sản xuất văn hóa vì thế gắn liền với vai trò của xã hội hóa, hay quá trình qua đó các cá nhân tiếp nhận và nội tâm hóa văn hóa của xã hội mình, trong việc duy trì sự ổn định này. Như định nghĩa của Bourdieu cho thấy, một phần của vấn đề chuyển giao văn hóa không chỉ đơn thuần là sự ổn định của cách thức tổ chức xã hội, hay sự ổn định của các giá trị và niềm tin cốt lõi của nền văn hóa đó, mà đúng hơn là sự ổn định của các cấu trúc chính trị cũng như các cấu trúc thống trị và bóc lột trong xã hội. Vì vậy, có thể xem đây là một quá trình mà qua đó các cấu trúc chính trị được trao cho tính chính danh (legitimacy) hay quyền uy. Trong truyền thống Marxist, khái niệm tái sản xuất xã hội dùng để chỉ những điều kiện cần thiết để tái sản xuất sức lao động. Một lần nữa, đây không chỉ đơn thuần là vấn đề thay thế người lao động về mặt thể chất, mà quan trọng hơn là vai trò của các thiết chế xã hội và văn hóa, chẳng hạn như nhà ở, giáo dục và chăm sóc y tế, trong quá trình đó.

Đọc thêm: 

Jenks, C. (1993a) Culture, London: Routledge

Đinh Hồng Phúc dịch

Nguồn: Andrew Edgar, Peter Sedgwick. Cultural Theory: The Key Concepts. Routledge, 2008.