Trở thành / Becoming

TRỞ THÀNH / BECOMING

SIÊU HÌNH HỌC [từ chữ Hy lạp gignesthai, sinh thành, trở thành, sự phát sinh ra cái gì đó mới]. Thuật ngữ của Aristotle dùng để chỉ sự biến đổi bản thể trong đó một hợp thể mới của hình thức và chất liệu được sinh ra. Trái lại, kinesis (tiếng Hy Lạp, sự vận động) dùng để chỉ những sự thay đổi không thuộc về bản thể: chất, lượng hay vị trí. Gignesthai cũng tương phản với phthora (tiếng Hy Lạp, hoại diệt), và một trong những cuốn sách của Aristotle có nhan đề là Peri geneseos kai phthoras (Về sự sinh thành và hoại diệt, Latin De Generatione et Corruptione). Tuy nhiên, Aristotle không phải lúc nào cũng nhận thấy sự khác nhau giữa gignesthai và kinesis và đôi khi sử dụng các thuật ngữ này thay thế cho nhau.

Trong triết học đương đại, trở thành nhìn chung được hiểu theo nghĩa sự biến đổi bản thể của Aristotle, nghĩa là, sự biến đổi liên quan tới cái gì đó nảy sinh từ hiện tại tới tương lai thay vì sự biến đổi trong các thuộc tính của cái gì đó đang tồn tại. Một số triết gia như cho McTaggart rằng sự phân biệt giữa hiện tại và tương lai là không có thực. Theo quan điểm này, việc trả lời các câu hỏi cái gì là thứ đang trở thành và và bản thân sự trở thành là gì đang trở nên khó khăn. C. D. Broad đề xuất ý niệm rằng cái trở thành là một loại biến đổi sui generis [đặc thù] không thể phân tích được.

---------------------------------------------

"Dù chúng ta có nghĩ về sự trở thành, hay biểu đạt nó, hay thậm chí tri giác nó hay không, ta hầu như không làm điều gì khác ngoài việc cho chạy một thước phim nào đó trong ta." Bergson, Creative Evolution

---------------------------------------------

Nguồn: Từ điển triết học phương Tây (ĐHP dịch)